Net-billing – jak to działa w skrócie
W net-billingu energia z fotowoltaiki, której nie zużyjesz na bieżąco, trafia do sieci, a jej wartość według rynkowej ceny energii jest zapisywana na Twoim koncie prosumenckim jako depozyt. Z depozytu przez 12 miesięcy pokrywasz koszt energii kupowanej od sprzedawcy, a opłaty dystrybucyjne zmienne płacisz od energii pobranej z sieci.
Net-billing obejmuje prosumentów, którzy weszli na rynek od 1 kwietnia 2022 r.; osoby, które złożyły wniosek o przyłączenie mikroinstalacji do 31 marca 2022 r., pozostały w systemie opustów (Ministerstwo Klimatu i Środowiska, „Nowe zasady rozliczeń prosumentów od 2022 r.”).
Trzy strumienie energii u prosumenta
- Autokonsumpcja – energia z instalacji zużyta od razu w domu. Według ministerstwa nie podlega podatkom ani opłatom, bo w ogóle nie przechodzi przez sieć.
- Energia oddana do sieci – nadwyżka. Jej wartość, wyceniona według rynkowej ceny energii, powiększa depozyt prosumencki.
- Energia pobrana z sieci – np. wieczorem i zimą. Płacisz za nią cenę energii z taryfy lub oferty sprzedawcy oraz opłaty dystrybucyjne zmienne liczone od energii pobranej z sieci.
Na liczniku dwukierunkowym energia pobrana i oddana to dwa osobne rejestry – jak je odczytać, opisujemy w artykule licznik dwukierunkowy – odczyt 1.8.0 i 2.8.0.
Depozyt prosumencki – zasady
Konto prosumenta prowadzi sprzedawca, który kupuje od Ciebie energię. Zasady opisuje materiał „Depozyt prosumencki i nadpłata” (gov.pl):
- wartość depozytu ustala się dla każdego miesiąca kalendarzowego, a energia pobrana z sieci pomniejsza saldo konta,
- depozyt służy wyłącznie na rozliczenie zakupu energii elektrycznej – nie pokrywa opłat dystrybucyjnych,
- środki można wykorzystać przez 12 miesięcy od przypisania; najpierw rozliczane są najstarsze,
- niewykorzystana nadwyżka może zostać zwrócona jako nadpłata, z limitem procentowym liczonym od wartości energii wprowadzonej do sieci w danym miesiącu; przychód z nadpłaty nie podlega podatkowi PIT.
Zmiany od 28 grudnia 2024 r.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska opisuje nowe zasady obowiązujące od 28 grudnia 2024 r. (gov.pl, „Korzystne zmiany dla prosumentów”):
- wartość depozytu prosumenckiego zwiększono o 23%,
- prosumenci, którzy rozpoczęli produkcję przed 1 lipca 2024 r., mogą pozostać przy rozliczeniu według miesięcznej rynkowej ceny energii (RCEm),
- można przejść na rozliczenie według godzinowej rynkowej ceny energii (RCE), składając oświadczenie u sprzedawcy; w tym modelu limit zwrotu nadpłaty rośnie z 20% do 30%.
Model godzinowy może się opłacić, jeśli przesuwasz zużycie na godziny, w których instalacja produkuje, i oddajesz energię wtedy, gdy ceny są wyższe – ministerstwo zaznacza, że korzyść nie jest gwarantowana. Rynkowe ceny energii publikują Polskie Sieci Elektroenergetyczne.
Jak czytać fakturę prosumenta
- Okres rozliczeniowy. W taryfie TAURON Dystrybucja prosumenci w grupach G są rozliczani w okresach 1-miesięcznych (dotychczasowi prosumenci z dłuższym okresem – najpóźniej do 31 sierpnia 2026 r.) (wyciąg z taryfy TAURON Dystrybucja 2026).
- Energia pobrana i oddana w kWh – porównaj z odczytami licznika albo z danymi w eLiczniku, który dla prosumentów pokazuje energię pobraną i oddaną przed i po bilansowaniu godzinowym (TAURON Dystrybucja, eLicznik).
- Wartość energii oddanej i stan depozytu – kwota dopisana do konta prosumenta i środki wykorzystane na zakup energii.
- Opłaty dystrybucyjne – liczone od energii pobranej z sieci; ich listę i stawki znajdziesz w przewodniku jak czytać fakturę Tauron. Opłaty stałe (np. sieciowa stała, abonamentowa, mocowa) płacisz tak jak każdy odbiorca.
- Kwota do zapłaty – zakup energii pomniejszony o depozyt, plus dystrybucja i podatki.
Lista kontrolna
- Wiem, czy jestem w net-billingu, czy w systemie opustów.
- Wiem, czy moje nadwyżki są wyceniane według RCEm, czy RCE.
- Energia oddana na fakturze zgadza się z licznikiem lub eLicznikiem.
- Depozyt jest wykorzystywany od najstarszych środków.
- Opłaty dystrybucyjne zmienne są naliczone tylko od energii pobranej z sieci.
Najczęstsze pytania
Czy depozyt pokryje cały rachunek?
Nie. Według gov.pl depozyt służy wyłącznie na rozliczenie zakupu energii; opłaty dystrybucyjne i podatki płacisz osobno.
Co się dzieje z niewykorzystanym depozytem?
Po 12 miesiącach niewykorzystaną część można odzyskać jako nadpłatę – w limicie procentowym zależnym od modelu rozliczeń (20% albo 30% wartości energii wprowadzonej w danym miesiącu); reszta przepada.
Czy w net-billingu opłaca się taryfa G12?
To zależy od tego, kiedy pobierasz energię z sieci. Strefy i sposób liczenia opisujemy w artykule taryfa G11 czy G12.
Źródła
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska – Nowe zasady rozliczeń prosumentów od 2022 r.
- gov.pl – Depozyt prosumencki i nadpłata
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska – Korzystne zmiany dla prosumentów (15.06.2025)
- TAURON Dystrybucja – wyciąg z taryfy na 2026 r. dla grup G
- TAURON Dystrybucja – eLicznik
Gotowy? Przeanalizuj fakturę za darmo na TauronFaktura.pl – aplikacja wyjaśni każdą pozycję Twojej faktury.